Месяц: Октябрь 2022

Համաձայն ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի՝ աշխատանքի ընդունելիս գործատուն պարտավոր է աշխատողի հետ կնքել գրավոր աշխատանքային պայմանագիր կամ ընդունել աշխատանքի ընդունման մասին անհատական իրավական ակտ՝

• Աշխատանքային պայմանագիրը կնքվում է երկու օրինակից՝ կողմերի, իսկ մինչև տասնչորս տարեկան աշխատողների հետ կնքվող աշխատանքային պայմանագրերի դեպքում՝ ծնողներից մեկի կամ որդեգրողի կամ խնամակալի ստորագրությամբ մեկ փաստաթուղթ կազմելու միջոցով, որի մեկ օրինակը գործատուն հանձնում է աշխատողին, իսկ մինչև տասնչորս տարեկան անձի մասնակցությամբ աշխատանքային հարաբերությունների ծագման դեպքում` ծնողներից մեկին կամ որդեգրողին կամ խնամակալին,
• Աշխատանքային պայմանագիրը կարող է կնքվել նաև կողմերի էլեկտրոնային ստորագրությամբ: Էլեկտրոնային ստորագրությամբ կնքված աշխատանքային պայմանագրի մեկ օրինակը էլեկտրոնային եղանակով փոխանցվում է աշխատողին, իսկ մինչև տասնչորս տարեկան անձի մասնակցությամբ աշխատանքային հարաբերությունների ծագման դեպքում` ծնողներից մեկին կամ որդեգրողին կամ խնամակալին,
• Աշխատանքի անցնելուց առաջ գործատուն կամ նրա լիազորած անձը պարտավոր է աշխատանքի ընդունվող անձին պատշաճ ծանոթացնել աշխատանքի պայմաններին, կոլեկտիվ պայմանագրին (դրա առկայության դեպքում), ներքին կարգապահական կանոններին, աշխատավայրում նրա աշխատանքը կանոնակարգող գործատուի այլ իրավական ակտերին,
• Աշխատողը պարտավոր է աշխատանքային պայմանագրում նշված օրն անցնել աշխատանքի: Աշխատանքային պայմանագրում նշված օրն անհարգելի պատճառով աշխատանքի չներկայանալը հիմք է աշխատանքային պայմանագրի լուծման համար:

Աշխատանքի ընդունման մասին անհատական իրավական ակտում, աշխատանքային պայմանագրում նշվում են`

• անհատական իրավական ակտն ընդունելու, աշխատանքային պայմանագիրը կնքելու տարին, ամիսը, ամսաթիվը, վայրը,
• աշխատողի անունը, ազգանունը, նրա ցանկությամբ` նաև հայրանունը,
• կազմակերպության անվանումը կամ ֆիզիկական անձ գործատուի անունը, ազգանունը, նրա ցանկությամբ` նաև հայրանունը,
• կառուցվածքային ստորաբաժանումը (դրա առկայության դեպքում),
• աշխատանքը սկսելու տարին, ամիսը, ամսաթիվը,
• պաշտոնի անվանումը և (կամ) աշխատանքային գործառույթները,
• հիմնական աշխատավարձի չափը և (կամ) այն որոշելու ձևը,
• աշխատողներին սահմանված կարգով տրվող հավելումները, հավելավճարները, լրավճարները և այլն,
• անհատական իրավական ակտի կամ աշխատանքային պայմանագրի գործողության ժամկետը (անհրաժեշտության դեպքում),
• փորձաշրջան սահմանելու դեպքում` փորձաշրջանի տևողությունը և պայմանները,
• աշխատաժամանակի ռեժիմը՝ աշխատաժամանակի նորմալ տևողություն կամ ոչ լրիվ աշխատաժամանակ կամ աշխատաժամանակի կրճատ տևողություն կամ աշխատաժամանակի գումարային հաշվարկ,
• ամենամյա արձակուրդի տեսակը (նվազագույն, լրացուցիչ, երկարացված) և տևողությունը,
• իրավական ակտը ստորագրող անձի պաշտոնը, անունը, ազգանունը:

Կողմերի համաձայնությամբ աշխատանքի ընդունման մասին անհատական իրավական ակտում կամ գրավոր աշխատանքային պայմանագրում կարող են ներառվել նաև այլ պայմաններ:

Աշխատանքային պայմանագիրը լուծվում է`

• կողմերի համաձայնությամբ,
• պայմանագրի գործողության ժամկետը լրանալու դեպքում,
• աշխատողի նախաձեռնությամբ,
• գործատուի նախաձեռնությամբ,
• աշխատողի պարտադիր ժամկետային զինվորական ծառայության զորակոչվելու դեպքում,
• դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի առկայության դեպքում, որին համապատասխան` աշխատողը ենթարկվել է այնպիսի պատասխանատվության, որը հնարավորություն չի տալիս շարունակելու աշխատանքը,
• եթե օրենսդրությամբ սահմանված կարգով աշխատողը զրկվել է որոշակի աշխատանքներ կատարելու իրավունքներից,
• եթե աշխատողը մինչև տասնվեց տարեկան է, և ծնողներից մեկը, որդեգրողը կամ հոգաբարձուն կամ խնամակալը, նրա առողջության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող բժիշկը կամ տեսչական մարմինը պահանջում է աշխատանքային պայմանագրի լուծում,
• աշխատանքի էական պայմանները փոփոխվելու դեպքում,
• ֆիզիկական անձ գործատուի մահվան դեպքում,
• աշխատողի մահվան դեպքում,
• աշխատանքի ընդունվելիս աշխատողի ներկայացրած տեղեկատվությունը կեղծ լինելու դեպքում,
• աշխատողի և գործատուի համաձայնությամբ սահմանված փորձաշրջանի արդյունքներով,
• աշխատանքի ընդունվելիս որոշակի աշխատանքներ կատարելու իրավունքներից զրկված լինելու փաստը աշխատողի թաքցնելու դեպքում:

Աշխատանքային պայմանագրի լուծման հիմքով պայմանավորված՝ օրենսդրությամբ նախատեսված են աշխատանքային պայմանագրի լուծելու  մասին ծանուցման դեպքերը և տևողությունը

 Աշխատանքային պայմանագրի լուծման մասին ծանուցման մեջ նշվում են`

• աշխատանքից ազատելու հիմքը և պատճառը, իսկ աշխատողին այլ աշխատանք առաջարկելու դեպքում` նաև պաշտոնի անվանումը, աշխատավարձի չափը կամ այլ աշխատանք առաջարկելու հնարավորության բացակայության մասին,
• աշխատանքից ազատելու տարին, ամիսը, ամսաթիվը:

Աշխատանքային պայմանագիրը լուծելու մասին ծանուցումն ուժը կորցրած է ճանաչվում, եթե ծանուցման ժամկետը լրանալուց հետո անցել է հինգ օրից ավելի ժամանակ, և գործատուն չի լուծել պայմանագիրը:

Այդ ժամկետում չեն հաշվարկվում աշխատողի արձակուրդի և ժամանակավոր անաշխատունակության ժամանակահատվածները:

2022 թվականի սեպտեմբերի 30-ի դրությամբ ՀՀ առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմինն (այսուհետ՝ Տեսչական մարմին) իրականացրել է ստուգումների տարեկան ծրագրով նախատեսված ստուգումների 94%-ը։

Սեպտեմբեր ամսվա ընթացքում Տեսչական մարմնի «Թեժ գիծ» ծառայությամբ ստացվել է 444 ահազանգ։ Հարցերի մեծ մասը՝ 275-ը վերաբերվել են աշխատանքային օրենսդրության վերահսկողության ոլորտին, 24-ը՝ հիգիենիկ, սանիտարահիգիենիկ և հակահամաճարակային վերահսկողության, 9-ը՝ բժշկական օգնության և սպասարկման, 7 հարց վերաբերել է դեղերի շրջանառության ոլորտներին։

Հաշվետու ժամանակահատվածում Տեսչական մարմնում քաղաքացիներից ստացվել է 42 դիմում-բողոք, որից 27-ը աշխատանքային օրենսդրության վերահսկողության ոլորտի վերաբերյալ, 8-ը՝ հիգիենիկ, սանիտարահիգիենիկ և հակահամաճարակային վերահսկողության, իսկ 7-ը՝ բժշկական օգնության և սպասարկման ոլորտի վերաբերյալ։

Սեպտեմբերի 1-ից 30-ն ընկած ժամանակահատվածում Տեսչական մարմնի ղեկավարի կողմից հրապարակվել է թեմատիկ ստուգումներ իրականացնելու 93 հանձնարարագիր, տնտեսավարող սուբյեկտներին տրվել է առաջադրանք տալու վերաբերյալ 27 կարգադրագիր և իրականացվել է 31 վերստուգում։

Նույն ժամանակահատվածում, Տեսչական մարմնի իրականացրած վերահսկողական միջոցառումների արդյունքում հարուցվել է 164 վարչական վարույթ, որոնցից 137-ը՝ սեփական նախաձեռնությամբ, 27-ը՝ դիմում-բողոքի հիմքով։  Տնտեսավարող սուբյեկտներին տրվել է 40 կարգադրագիր, իսկ կարգադրագրով տրված առաջադրանքների կատարումը պարզելու նպատակով հարուցվել է 31 վարչական վարույթ։

Իրականացված ստուգումների և վարչական վարույթների արդյունքում՝ սեպտեմբեր ամսվա ընթացքում նշանակվել է 515․517․029 ՀՀ դրամ տուգանք։